Lý luận về khí công võ thuật

Trích từ “Trung y khí công học”

Tác giả: Lưu Thiên Quân (刘天君)

Biên dịch: Mr. Nguyễn Hoàng Quân

Tứ, lý luận khí công võ thuật

Khí công võ thuật chú trọng luyện tập “hình” của nhân thể, tức “ngoại luyện cân cốt bì, nội luyện nhất khẩu khí”, tức trọng tâm luyện công tại hệ thống vận động như khung xương, cơ nhục, quan tiết… của nhân thể, phối hợp với luyện tập & vận hành nội khí. Đặc điểm cơ bản của nó là lượng vận động lớn, độ khó của động tác cũng tương đối lớn, cương kình hữu lực, kết hợp ý khí lực, lực cầu ý đáo khí đáo, khí đáo lực đáo. Có công pháp còn có  phương pháp điều tức đặc thù, dùng để phối hợp vận công phát kình trong võ thuật. Lý luận của khí công võ thuật liên quan tới phương pháp ngoại luyện cân cốt bì, kỹ xảo cùng kỹ thuật công phòng. Khí công võ thuật công pháp chủ yếu gồm ba loại, lý luận tùy theo loại công pháp khác nhau mà có chõ khác biệt.

1.            Truyền thống sáo lộ động công

Công pháp đại biểu có Dịch cân kinh, Bát đoạn cẩm, Thiếu lâm nội công … loại công pháp này đa luyện nội công, năng cường thân kiện thể. Bát đoạn cẩm do Nhạc Phi truyền, động tác cương kình hữu lực, tư thế đa dụng mã bộ, thuộc về khí công võ thuật. Dịch cân kinh công pháp có đủ động tác cương nhu tương kiêm, yếu lĩnh đại vận động thao tác cùng tịnh lực tính luyện tập, là khí công võ thuật điển hình. Tương truyền Dịch cân kinh do Đạt Ma truyền thụ thời Nam Bắc triều, do tăng nhân Bàn Thứ Mật Đế dịch thành Hán văn, sau qua khảo chứng do hậu nhân thác danh. Cân là chỉ tổ chức kiên nhận liên lạc trong quan tiết, tức cơ kiện. < Tố vấn, ngũ tạng sinh thành thiên ) thuyết “Chư cân giả giai thuộc vu tiết “, ý tứ là cân tính kiên nhận cương kình, đối cốt tiết cơ nhục đẳng vận động khí quan có công năng ước thúc & bảo hộ. Dịch cân kinh chỉ ra: Cân nãi nhân thân chi kinh lạc, cốt tiết chi ngoại, cơ nhục chi nội, tứ chi bách hài, vô xử phi cân, vô xử phi lạc, liên lạc chu thân, thông hành huyết mạch nhi vi tinh thần chi ngoại phụ. Sở dĩ Dịch cân kinh công pháp chính là thông qua luyện tập sử cân cốt từ nhu nhược biến cường kiện mà đạt được hiệu quả ngoại tráng. & Dịch cân kinh tương tự còn có (kết hợp) thôi nã y sinh lý là sáng tạo của Thiếu lâm nội công, dụng mã bộ hoặc cung bộ thế, nhấn mạnh tam trực tứ bình (tí trực, yêu trực, thối trực, đầu đoan bình, kiên bình, chưởng bình, cước bình ), thôi nã y sinh huấn luyện tí lực, chỉ lực nhi thiết.

2, võ thuật trạm trang công pháp

Hiện tại lưu hành khí công võ thuật, đa số phát triển trên cơ sở trạm trang mà thành, như Nga mi Thập nhị trang, Ý quyền trạm trang công … lý luận công pháp đa phần nhấn mạnh trạm trang trúc cơ, trên cơ sở trạm trang luyện tinh, luyện khí, luyện thần.

Nga mi Thập nhị trang tương truyền do Nam Tống Bạch Vân thiền sư tại Nga mi sơn sáng tạo; sau khi thành lập nhà nước Trung quốc,  do Chu Tiềm Xuyên truyền ra. Trong trạm trang có động trang, tức trên cơ sở yêu cầu chung của trạm trang, phối hợp vận động, nhấn mạnh “Viên”, “Không “, “Trung “, tức giá tử yếu viên, ý niệm yếu không, khí mạch cân bằng thích hợp. Công pháp yêu cầu lấy nhu vi chủ, tức toàn thân yếu nhu như anh nhi (trẻ nhỏ); chân khí yếu khẩn, hạ trầm đan điền; động tác yếu nhu như xà hành dũng động; xúc giác yếu nhu, lưu thủy xuyên đê; hô hấp yếu nhu, miên miên không ngừng. Trên nguyên tắc nhu chỉ đạo, mỗi vận động khiến khí mạch của thân thể có thay đổi nhất định, tương ứng sản sinh toan ma, đông thống, hàn nhiệt.. hiện tượng động xúc. Như công phu luyện đắc thâm, đối với khí mạch của toàn thân như chỉ chưởng, động niệm tức động, chỉ niệm tức chỉ, tạo cơ sở tịnh công, phương pháp từ động quy tịnh. Một khi chuyển luyện tịnh công, thì có thể thu được hiệu quả “thủy đáo cừ thành”. Trong điều tức có phát âm hô hấp pháp bốn chữ “tê, hắc, hư, hí”, để giúp cho điều tiết khí cơ thăng, giáng, khai, hợp.

Ý quyền trạm trang công là hệ thống phương pháp luyện tập nội công quyền thuật do Vương Hương Trai thời cận đại sáng tạo, còn có tên là Ý quyền dưỡng sinh trang. Ý quyền chú trọng ý & tinh thần, phương pháp luyện tập chú trọng trạm trang, không giảng cầu sáo lộ, chiêu sổ, vô luận động tịnh, đều dụng ý niệm dẫn lĩnh. Hai loại phương pháp dưỡng sinh & kỹ kích là cơ bản công của Ý quyền. Trạm trang công là động tịnh kết hợp, ngoại động nội tịnh, nội động ngoại tịnh. Gọi là “đại động bất như tiểu động, tiểu động bất như bất động, bất động tài thị sinh sinh bất dĩ chi động, cố bách động bất như nhất tịnh, bách luyện bất như nhất trạm.” Trạm trang công từ ngoài nhìn như bất động, thực tế thì nhân thể nội bộ cơ nhục vận động kịch liệt, loại vận động này có thể tăng cường sinh mệnh lực tự thân của nhân thể. Trạm trang công (của Ý quyền – ND) không cần chú ý thâm hô hấp, không dụng ý thủ đan điền, không giảng tuần hoàn đại tiểu chu thiên, càng không giảng âm dương bát quái, thông qua điều phối hô hấp tự nhiên, toàn thân phóng tùng, ngưng thần định ý, tư thế, động tịnh, hư thực, tùng khẩn, ý niệm hoạt động thích đáng, dần dần đạt được hô hấp mạn trường tế vân, tư tưởng nhân tịnh, thân thể thư thích khinh linh, thể nội tức tức tương sinh, tinh thần vô tư vô lự.

3, Nội gia quyền công

Chủ yếu là các loại Nội gia quyền pháp, như Thái cực quyền, Bát quái chưởng, Hình Ý quyền & Võ đương nội công quyền …Những môn quyền này, ngoài tác dụng võ thuật kỹ kích, có quan hệ mật thiết với dưỡng sinh nội luyện, đều thể hiện ý của thái cực âm dương, động tịnh cương nhu, luyện hình dưỡng thần, là bộ phận trọng yếu tổ thành khí công võ thuật, cũng là công pháp trọng yếu dưỡng sinh luyện khí. Trong đó có tính đại biểu nhất là Thái cực quyền. Thái cực quyền là một loại Nội gia quyền thuật trong võ thuật truyền thống. Do động tác của Thái cực quyền viên nhu liên quán, mỗi thế đều liên miên không ngừng, giống như một cái khuyên hoàn chỉnh, như thái cực đồ. Một số người cho rằng, Thái cực quyền được sáng tạo bởi Trần Vương Đình thời Minh mạt Thanh. Thái cực quyền chủ yếu kết hợp hữu cơ thủ nhãn thân pháp trong quyền thuật với đạo dẫn thổ nạp, khiến Thái cực quyền thành môn nội công quyền với vận động nội ngoại thống nhất. Khi luyện tập, ý thức, hô hấp và động kết hợp mật thiết, động tịnh kết hợp, đồng thời tự nhiên phối hợp vận động phúc thức hô hấp. Yêu cầu độc đáo của Thái cực quyền là nhu & hoãn mạn, trình vận động triền nhiễu loa toàn triền ti thức, động tác trình hồ hình, liên quán viên hoạt, mỗi một động tác đều là vận động toàn thân. Yêu cầu: nhất động vô hữu bất động, thượng hạ tương tùy, nội ngoại tương hợp, sử thủ, thân pháp, bộ & ý thức, nhãn thần phối hợp mật thiết, hiệp điều hành động; lấy eo làm tâm trục, thông qua xoay eo chuyển lưng dẫn động toàn thân tứ chi vận động triền nhiễu, dĩ ý đạo khí, dĩ khí động thân, dĩ sơ thông toàn thân kinh lạc, khí đạt toàn thân, nội khí phát nguyên từ đan điền, phục quy đan điền. Đồng thời, từ đầu tới cuối cần duy trì trạng thái tùng tịnh, khiến đại não tùng tịnh trở lại, khiến toàn thân nội ngoại khí cơ được dễ dàng điều sướng, đồng thời thủy chung cần toàn thần quán chú, lấy ý thức dẫn đạo động tác. Thái cực quyền trong quá trình lưu truyền đã hình thành rất nhiều lưu phái, họ đều có lý luận & phương pháp luyện công đặc sắc.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *