Dương Trừng Phủ chú giải Thái cực quyền luận

Nguồn: http://www.ystjq.com/jd016.htm

Biên dịch: Mr. Nguyễn Hoàng Quân

  • Thái cực giả, Vô cực nhi sinh, Âm Dương chi mẫu dã.

Bất động là Vô cực, động là Thái cực. Không khí ma động mà sinh Thái cực toại phân Âm Dương, nên luyện Thái cực tiên giảng Âm Dương, mà nội hàm bao la vạn tượng, tương sinh tương khắc từ đó mà biến hóa . Thái cực có nguồn gốc từ Vô cực sinh, là mẹ của Âm Dương.

  • Động chi tắc phân, tịnh chi tắc hợp,

Luyện Thái cực, tâm ý động thì phân phát tứ chi, Thái cực sinh lưỡng nghi, Tứ tượng, Bát quái, Cửu cung, tức: băng, loát, tễ, án, thái, liệt, trửu, kháo, tiến, thối, cố, phán, định. Hoàn Vô cực, tâm thần hợp nhất, toàn thân không không động động, tiếp xúc một chút thì biết.

  • Vô quá bất cập, tùy khúc tựu thân.

Vô luận luyện quyền đối địch đều cần vô quá bất cập. Quá là vượt quá. Bất cập là chưa tới. Quá và bất cập đều mất điểm trung tâm. Như địch tấn công, ta thuận hóa, là khúc – tức cong. Như địch tấn công chưa thành lại muốn thoái, ta liền tùy người thoái mà thân – tức duỗi – là xuất thủ phát kình. Quá thì bị tệ đỉnh; bất cập là đâu – tức rời; không thể tùy khúc là kháng; không thể thân là ly. Cần ghi nhớ bốn chữ đâu, đỉnh, kháng, ly. Nếu công phu có thể đạt bất tức bất ly (không gần không xa), thì mới có thể vừa khéo.

  • Nhân cương ngã nhu vị chi tẩu, ngã thuận nhân bối vị chi niêm.

Ví như hai người đối địch. Lực của người cương trực, ta dụng thủ nhu nhuyễn tiếp lực cương trực của địch, đặt tại kình của người như roi da đánh vật, người muốn thoát ra rất khó, như bị dây cao su trói, ta có thể phóng có thể trường.  Như người dụng đại lực, ta tùy niêm tay họ, tọa thân về sau, đồng thời  tay không rời đối phương, thu chuyển bán khuyên, là tẩu hóa; hướng sang bên trái thân địch, khiến họ thân không được lực – là thế của ta thuận, của người nghịch (bối). Niêm khiến cho địch không thể tẩu thoát. Chuyện xưa, có nhà sư giỏi dùng đầu, bị đối phương dùng khăn ướt đánh ngã, là lý dụng nhu.

  • Động cấp tắc cấp ứng, động hoãn tắc hoãn tùy.

Nay có người biết nhu hóa, mà không biết cấp ứng pháp, e là khó đối địch với ngoại gia. Cấp là khoái (nhanh). Hoãn là mạn (chậm). Như địch tới hoãn thì nhu hóa cân tùy, lý này ai cũng biết. Như địch đánh tới rất nhanh, có thể dùng nhu hóa không? Phải dụng Thái cực tiệt kình pháp, theo lý bất hậu bất tiên để ứng địch. “Tiệt kình” là thế nào? Như hành binh bị mai phục đột xuất tiệt kích. “Bất hậu bất tiên” là thế nào? Như địch chưa phát tới nơi, tay ta tiệt khi cánh tay địch chưa duỗi hết, ta vừa phát liền tới, đó là nghênh đầu thống kích. Động cấp thì cấp ứng, nếu không được chân truyền thì không thể đạt được.

  • Tuy biến hóa vạn đoan nhi lý thị nhất quán.

Cùng người đối địch, như thôi thủ hoặc tản thủ, vô luận chiêu số thế nào, đại khuyên, tiểu khuyên, bán khuyên. Ảo diệu của Âm Dương, bộ pháp hư thực, Thái cực Âm Dương ngư, bất đâu đỉnh, tuần hoàn bất tức, biến hóa bất đồng, lý của Thái cực là một.

  • Do trước thục nhi tiệm ngộ đổng kình, do đổng kình nhi giai cập thần minh. Nhiên phi dụng lực chi cửu, bất năng khoát nhiên quán thông yên.

Trước là quyền thức. Nay nhiều người chuyên nghiên cứu hiểu kình (đổng kình), nhưng không thể ném được đối phương. Trước tiên cần học tư thế chính xác, sau cần luyện thuần thục, dần dần học đổng kình. Cổ nhân nói: Không học gốc mà muốn dùng ngon, một mảnh gỗ có xây được nhà hay không? Trước tiên cần học tư thế, sau học đổng kình, không khó đạt tới thần minh. Thần minh là nói tinh xảo trong quyền. Khoát nhiên quán thông, tức lĩnh ngộ được ảo diệu của môn quyền. Khí có thể hành như “cửu khúc châu”, thì đã thông hiểu lý của Thái cực. Không luyện tập lâu dài tới thuần thục, có thể nhập vào cảnh giới này không?!

  • Hư lĩnh đỉnh kình, khí trầm đan điền, bất thiên bất ỷ,

Đỉnh là đỉnh đầu – Đạo gia gọi là “Nê hoàn cung”, hay “Thiên môn”. Đỉnh kình không dụng lực thượng đỉnh, cần không hư, đầu và mặt cần chính trực, tinh thần thượng đề, khí không được quán tại đỉnh. Luyện lâu dài, mắt mũi sáng, không bị bênh đau đầu. Đan điền ở dưới rốn, tức bụng dưới, nới tụ nguyên khí của toàn thân. Hành công Khí hải phát nguyên, hoàn lưu tứ chi. Khí quy đan điền thân và khí không thiên ỷ. Nếu thiên ỷ, như bình đầy nước lắc lư, thì nước sẽ chảy mất. Đan điền thiên ỷ, thì khí không thể quy tụ. Phật gia gọi là “Xá lợi tử”, Đạo gia gọi là “Luyện đan”, luyện pháp này khí tráng đa nam, công phu ngoại hữu nhu nhuyễn cân cốt, nội hữu kiên thực phúc tạng, khí sung túc, bách bệnh không thể xâm nhập vậy.

  • Hốt ẩn hốt hiện, tả trọng tắc tả hư, hữu trọng tắc hữu yểu,

Ẩn là tàng. Hiện là lộ. Pháp ẩn hiện là khi cùng người đối địch, ảo diệu thần minh nan trắc. Như địch đánh vào thân ta, thân ta thu thúc là hốt ẩn, sử địch không thể thi triển lực; khi địch rút về, ta tùy thế tiến theo là hốt hiện. Địch không biết thức của ta cao thấp, trên dưới, vô pháp chống đỡ. Luyện Thái cực như thuyền nhỏ trên sông, khi người bước lên thì hơi chìm xuống – hốt ẩn, rồi lại nổi lên –  hốt hiện, biến hóa như long, năng thăng năng giáng, giáng thì ẩn mà tàng hình, hiện có thể phi thăng cùng trời mây. Lý này nói về Thái cực có thể cao thấp, ẩn hiện, chợt có chựt không. Trọng là bất động . Khi cùng người đối địch, có thể bất động? Như dụng quyền thì tất thân thể hoạt động, thủ cước linh tiệp, về sau có thể nghênh địch. Như địch đánh ta bên trái, thân ta lược thiên hư vô; kích ta bên phải, vai phải thu về, khiến quyền đánh tới bị hụt, thân thể ta linh hoạt không thể tóm bắt, tức “tả trọng tả hư, hữu trọng hữu yểu”.

  • Ngưỡng chi tắc di cao, phủ chi tắc di thâm, tiến chi tắc di trường, thối chi tắc dũ thúc,

Ngưỡng là thượng, phủ là hạ. Địch muốn tấn công trên cao, ta lập tức cao khiến địch không với được; địch muốn ép ta xuống, ta theo đó mà xuống khiến địch mất trọng tâm. Tôi nói, nhìn lên thì càng cao, muốn ném địch lên nóc nhà; cúi xuống thì càng sâu, muốn đem địch nhập vào lòng đất. Ban Hầu tiên sinh có chuyện, tháng sau đi dạo mát nơi thu lương, đột nhiên có người lai chắp tay, nói: “Xin hỏi, có phải Ban Hầu tiên sinh không?” Đáp: “Tôi là Dương đây””. Người này nhanh chóng dùng ba ngón tay tấn công. Ban Hầu sư thấy có phòng cỏ cao thất xích, liền xuất thủ ném đối thủ lên, nói: “Bằng hữu, anh lên nhé”, lại bảo: “Xin nhanh về chữa trị”. Dân làng hỏi: “Làm sao ném được?” Đáp: “Ngưỡng chi di cao.” Dân làng không hiểu. Bắc phương có Lạc Vạn Tử theo học mấy năm, muốn thử kỹ pháp này. Ban Hầu sư nói: “Đem ngươi ném thành nguyên bảo thức được không? ” Vạn cười đáp: “Thử một chút.” Tay xuất như lời, hai chân hai tay chiếu lên trời, hông phải rơi xuống như hình nguyên bảo (hình đồng tiền), không thể nhập địa, chấn thương hông. Trị khỏi, đến nay hông hơi lệch. Người này quyền thậm hảo, nay vẫn sống, thường viết: “Phủ chi di thâm, lợi hại cực hĩ. “

  • Nhất vũ không thể gia, dăng trùng không thể lạc,

Luyện công lâu năm thì cảm giác linh mẫn, hơi tiếp xúc thì biết. Nhẹ như một cái lông chim ta cũng không mang, nhỏ như con ruồi cũng không thể đậu vào thân ta, như bước vào chỗ trơn không thể đứng, ta đã hóa lực, lấy hình ảnh con ruồi để rèn giũa. Đạt được như vậy thì có thể nói Thái cực công thành rồi. Xưa có chuyện Ban Hầu tiên sinh tháng 6 hành công, thường nằm dưới bóng cây nghỉ ngơi, gió thổi một chiếc lá rơi xuống cũng không thể bám trên thân, mà rơi xuống đất. Thường cở áo, nằm trê giường vê kim mễ (tức tiểu mễ), rồi đặt trên rốn, hô một tiếng, tiểu mễ bay dính lên nóc nhà như đạn bắn. Công phu Ban Hầu tiên sinh đạt được, các đồng chí cũng nên tập.

  • Nhân bất tri ngã, ta độc tri nhân. Anh hùng sở hướng vô địch, cái giai do đó mà cập dã.

Khi cùng người đối địch, ta không xuất giá thức nhất định, khiến địch không có nơi nhập thủ. Như Chư Cát dụng binh, hoặc công hoặc thủ, địch nhân không thể dự đoán. Ngạn ngữ có câu: “Không biết hồ lô của ta bán thuốc gì.” Địch nhân không biết ta luyện Thái cực có pháp thẩm địch. Khi đáp thủ thuần thục đổng kình, tay ta có tri giác linh động, địch thủ hơi động ta đã sớm biết ý đồ, thuận tay phát xuất. Như cự ly xa dụng thẩm địch pháp, nhìn thì biết động tác. Binh pháp viết: “Tri kỷ tri bỉ, bách chiến bách thắng.” Anh hùng sở hướng vô địch, đều do đó mà đạt.

  • Tư kỹ bàng môn thậm đa, tuy thế hữu khu biệt, khái bất ngoại hồ tráng khi nhược, mạn nhượng khoái nhĩ! Hữu lực đả vô lực, thủ mạn nhượng thủ khoái, thử giai tiên thiên tự nhiên chi năng, phi quan học lực mà hữu là dã!

Tuy có nhiều loại quyền thuật, với tư thức và dụng pháp khác nhau. Nhìn chung, đều chú trọng tốc độ và sức mạnh. Kiểu này, trên đời ai cũng có thể đạt được, thậm chí không cần học mà vẫn có thể đạt. Có nhiều người nổi tiếng với các môn quyền, nhưng không có lý tinh vi ảo diệu như Thái cực.

  • Sát “Tứ lưỡng bát thiên cân” chi câu, hiển phi lực thắng;

Thánh nhân viết: “Dĩ lực phục nhân giả, phi tâm phục dã.” Người học nghệ mà có thể “vô lực đả hữu lực, thủ mạn thắng thủ khoái, dĩ xảo trị địch”, thì có thể khiến đối phương thực địa tâm phục, lại không thẹn việc khổ tâm học nghệ. Luyện Thái cực có thể “dẫn tiến lạc không”, dù đối phương có “thiên cân lực” cũng không có chỗ dụng. Có thể linh hoạt mới thấy được cái diệu của “lạc không”; có thể “dẫn tiến lạc không”, là đắc diệu của “tứ lưỡng bát thiên cân”. Xưa có chuyện, kinh tây có phú ông đất rộng như thành, người ta gọi là “Tiểu phủ Trương trạch”. Người này yêu võ, trong nhà có hơn 30 tiêu sư. Tính ham học, nên nghe danh tiếng Dương Lộc Thiền ở phủ Quảng bình, liền nhờ Võ Lộc Thanh giới thiệu. Họ Trương thấy họ Dương thân hình bé nhỏ, chưa cao tới 1,5m (ngũ xích), mặt mũi trung hậu, quần áo bình dị thì tiếp đãi bất cung, yến cũng bất thịnh. Lộc Thiền tiên sư biết ý, tự ăn uống mà không chấp. Họ Trương không vui, nói: “Thường nghe Võ ca nói tên của tiên sinh, không biết Thái cực có thể đánh người hay không?” Lộc Thiền biết nhún nhường không được, nên nói viết: “Có ba loại người không thể đánh.” Họ Trương hỏi: “Ba loại nào? ” Đáp: “Loại làm bằng đồng, bằng sắt và bằng gỗ. Ba loại người này không dễ đánh. Ngoài ra vô luận.” Họ Trương nói: “Tệ xá hơn 30 người, đứng đầu là Lưu giáo sư, có thể nâng 500 cân. Có thể thử không? ” Đáp: “Không ngại thử.” Lưu mỗ thức mãnh như Thái sơn, quyền phong sưu thanh. Tới gần, Lộc thiền lấy tay phải dẫn cho lạc không, tay trái phách, người này bị ngã ra ngoài 3 trượng. Trương chắp quyền nói: “Tiên sinh chân thần kỹ.” Liền gọi bếp đổi món mới, cung kính như sư phụ. Lưu lực là ngưu, không xảo sao có thể địch thủ. Do đó có thể thấy, người hiển lộ không phải là kẻ mạnh, cần công phu.

  • Quan mạo điệt năng ngự chúng chi hình, khoái hà năng vi? !

Lão nhân 7-80 có thể ngự chúng nhân, là do luyện quyền. Không luyện quyền, thì khi niên tráng, địch 1-2 người cũng khó. Người hàng ngày dụng công luyện quyền, tới già vẫn luyện công phu, lâu ngày cân cốt nội tráng, khí huyết sung túc, nên 7-80 tuổi vẫn có thể địch chúng nhân. Như chiến định quân sơn, nên nói: “Nhân lão mã bất lão, mã lão đao bất lão.” Lời này rất đúng. Luyện Thái cực quyền, nhân lão tinh thần bất lão, có thể địch đa nhân, ý là vậy. Chuyện xưa của Kiện Hầu: một hôm trời mưa, có một lối nhỏ trong sân ngập bùn nước, chỉ có thể một người đi qua, môn sinh họ Triệu đứng giữa đường nhìn trời, không biết lão tiên sinh từ trong phòng ra, đi tới sau lưng Triệu, muốn đùa, đặt nhẹ tay phải lên vai phải của họ Triệu; họ Triệu cảm giác như bị đại lương áp trên vai, oằn người bước ra khỏi đường. Lão tiên sinh cười mà nói: hành xuất. Lại có một hôm, đứng trong sân cùng mọi người chơi đùa. 8-9 môn sinh cùng nhau ôm, chỉ thấy lão tiên sinh chuyển thân mấy cái, mọi người đều bị ngã ra, có người ngã hơn một trượng, có người ngã ra 8-9 thước. Lão tiên sinh năm đó gần 80, “mạo điệt ngự chúng” không phải là vọng ngôn. Sao có thể nhanh vậy? Chữ khoái (nhanh) này là khoái của vô chiêu số nên gọi là hỗn loạn, khoái của hỗn loạn thì vô dụng. Phi khoái bất hảo, khoái mà hữu pháp về sau có thể dụng.

  • Lập như bình chuẩn, hoạt tự xa luân,

“Lập như bình chuẩn” tức lập thân trung chính, không thiên lệch, như vậy mới có thể chống đỡ 8 mặt (chi xanh bát diện), tức càn khôn khảm ly tốn chấn đoái cấn, tức tứ chính và tứ tà phương hướng. “Hoạt tự xa luân” là nói khí tuần hoàn không ngừng. Cổ nhân nói: “Đắc kỳ hoàn trung dĩ ứng vô cùng.” Yêu (eo) như xa trục (trục bánh xe), tứ chi như xa luân (bánh xe), như eo không thể làm trục bánh xe, tứ chi không thể động chuyển; muốn xa trục chuyển động thì cần tra dầu. Đồng chí cần thể hội tỉ mỉ, tự đắc, không cần dạy.

  • Thiên trầm tắc tùy, song trọng tắc trệ.

Trên đây đã lấy “xa luân” làm ví dụ, như dụng một chân đạp bán xe, sẽ tự nhiên hạ xuống. “Song trọng”? Như chân phải đạp phía trên bên phải, chân trái đạp phía trên bên trái, lực hai chân cân bằng mà trệ nên không chuyển động. Lý này rất rõ, không cần nói chi tiết.

  • Mỗi kiến sổ niên thuần công, không thể vận hóa giả, suất giai tự là nhân chế, song trọng chi bệnh vị ngộ nhĩ!

… Ví như có mấy người luyện Thái cực, ngày ngày dụng công 5-6 năm; nhưng khi cùng người so tài lại bị địch nhân khống chế. Xin hỏi: “anh dụng công 5-6 năm, có thể nói là thuần công. Sao không thắng? Xin biểu diễn Thập tam thức cho xem.” Xem luyện pháp kỵ mã, tọa đang, ác quyền, nộ mục (trợn mắt), giảo nha (nghiến răng), lực đại như ngưu, khí không dám xuất, đó là song trọng luyện pháp. Nên nói: “anh vẫn chưa hiểu bệnh song trọng!” Lại có người nói: “Tôi bất dụng lực luyện 5-6 năm, vì sao không đánh được đứa 10 tuổi?” Mời diễn Thập tam thức, luyện pháp không chút dụng lực, phù như lông ngỗng,chân tay không dám duỗi, mắt cũng không dám mở to. Nên nói: “Quyền giá của anh là song phù. Song trọng là bệnh, song phù cũng là bệnh.” Mọi người cười, nói: “Luyện pháp không đúng, làm sao đắc? “

Nay muốn tránh bệnh song trọng, song phù này không khó. Quyền thư này dễ hiểu. Trước tiên đọc một lần, quyền lý rất nhiều, đọc một lần không thể hiểu hoàn toàn. Sau, 10 ngày luyện quyền 01 ngày đọc sách, dần dần sẽ thấy sách này công hiệu rất lớn. Nếu có chỗ không hiểu, có thể hỏi cao minh lão sư.

  • Tu tri Âm Dương. Niêm tức thị tẩu, tẩu tức thị niêm, âm bất ly dương, dương bất ly âm, Âm Dương tương tế, phương là đổng kình.

Âm Dương tức hư thực, nói chung, niêm liên tẩu hóa, hiểu (đổng) kình của địch đánh tới. Trên đây đã giải thích nhiều, bất tất đa tự.

  • Đổng kình hậu dũ luyện dũ tinh, mặc thức sủy ma, tiệm chí tòng tâm sở dục.

Có thể hiểu kình của địch, thêm tập luyện hàng ngày, tức ý cửu luyện cửu thục. Sủy ma là ngộ tưởng sử dụng pháp của lão sư giáo, cực thuần thục, xuất thủ tâm tưởng tức chí, đắc tòng tâm sở dục.

  • Bản thị xá kỷ tòng nhân,

Cùng địch đối thủ, cần tùy theo vận động của người, không được tự động. Thầy tôi Trừng Phủ tiên sinh thường nói: do kỷ tắc trệ, tòng nhân tắc hoạt. Có thể tùy người thì đắc diệu của lạc không. Do mình mà không do mình, tùy người mà có thể do mình. Lý này cực xác thực, cực áo diệu. Người luyện chưa tới e là khó hiểu. Phật kinh viết: “Ta nói đầu trâu có sừng” tức ý rõ ràng.

  • Đa ngộ xá cận cầu viễn. Tư vị “Sai chi ly hào, mậu dĩ thiên lý “, học giả bất khả bất tường biện yên! Thị là luận.

Cùng địch đối thủ, đa số không dụng cận, mà dụng viễn. Tịnh dĩ đãi động, cơ đến thì phát là cận; xuất thủ vội vàng, thượng hạ tìm nơi kích địch là viễn. Xảo trong Thái cực, phân thốn là lớn, ly hào là nhỏ, nên không thể sai. Sai một ly xa vạn dặm. Người luyện quyền đối thủ không thể không chú ý.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *