Tập Thái cực quyền chậm ẩn chứa sự áo diệu, sau khi đọc xong bạn sẽ thực sự hiểu.

Nguồn: internet

Biên dịch: Mr. Lê Tuấn

HV lớp Thái cực quyền Vinhome Thăng long

(Văn hóa Thái cực của Trường Trung học Tam Phong Đường & Thủ.)

Tập Thái cực quyền chậm là cơ sở để học tốt Thái cực quyền

Giải thích tầm quan trọng của việc tập chậm Thái cực quyền:  “Từ đầu đến cuối, phải đi quyền chầm chậm, có thể từ chậm đến rất chậm, chậm hết cỡ, tức là có thể linh hoạt hết cỡ, ấy là linh hoạt đạt tới trình độ cao nhất, làm cho kẻ địch không thể theo kịp, nghĩ là kỹ thuật của ta thật kỳ dị. Mọi người thường cho rằng tập chậm là điều khó đầu tiên khi tập Thái cực quyền.”

Thái cực quyền có 05 loại công dụng chính là rèn luyện sức khỏe, tu thân, chữa bệnh, thư giãn và phòng vệ; Liên quan đến 05 lĩnh vực chính là triết học, cơ học, Trung y, khoa học quân sự và thẩm mỹ. Thái cực quyền liên quan đến nhiều lĩnh vực, cộng thêm hàng tá động tác phức tạp, nhiều yếu lĩnh và nhiều mức độ cần đạt. Nếu như không qua việc tập chậm thì không thể lĩnh hội được những điều tinh túy nhất.

Ban đầu tôi không hiểu giá trị nội hàm Thái cực quyền cũng như không biết làm thế nào nắm được yếu lĩnh, học quyền học kiếm, chỉ mô phỏng ngoại hình của động tác, học từng đường quyền, chỉ cầu sổ lượng và hình dạng, chưa kết hợp luyện quyền với luyện công phu nội công. Trong 10 năm gần đây, tôi đã từ hỏ hàng chục bài quyền kiếm đã luyện để chuyên luyện bài quyền 85 thức Dương thức truyền thống. Nhờ đó tôi đã liên tục đạt được nhiều thành tựu mới, hiểu được việc tập chậm và đều có hiệu quả tốt hơn là tập nhanh theo nhịp nhạc. Tổng hợp lại tập chậm Thái cực quyền có những ích lợi như sau.

1

Tập chậm giúp thấu hiểu được ý nghĩa của các yếu lĩnh Thái cực quyền như lập thân trung chính an thư, toàn thân phóng tùng, tiết tiết quán xuyên, thượng hạ quán thông, khắc phục được các vấn đề nảy sinh của việc tập nhanh như thân trên không ngay thẳng, chúi về phía trước hay bên phải, bên trái, chân tay và cơ thể bị cương ngạnh. Có vị cao thủ Thái cực quyền nói, trung định phóng tùng là yêu cầu cơ bản của nhập môn Thái cực quyền.

Theo tôi lý giải thì “trung” chính là lập thân trung chính, trên dưới thống nhất; “định” chính là cơ thể không thể tuỳ tiện chuyển động, “phóng tùng” chính là linh hồn của Thái cực quyền, từ tâm ý đến cơ thể, cả bên trong và bên ngoài đều cần thả lỏng. Tuy nhiên, sau khi hiểu điều này, để thân thể có thể thực hiện được, bạn vẫn cần một quá trình luyện tập lâu dài. Khi tôi còn trẻ, tôi hơi gù lưng. Những khiếm khuyết về thể chất luôn khiến tôi khó khăn thực hiện được yếu lĩnh lập thân trunh chính. Vì lý do này, bất kể tập quyền luyện công, hay việc ngồi, đi, đọc sách, viết chữ hàng ngày, tôi đều chú ý để đầu chính thân trực, vĩ lư trung chính, dần dần lưng thẳng hơn nhiều so với trước, hiện tại đã già nhưng hầu như không bị gù lưng. Trước đây, ưỡn ngực cong lưng, thường xuyên cúi đầu, không có “Thần”, nhưng bây giờ đầu ngẩng lên, có thần thái, lưng đã thẳng, đạt được trung chính an thư.

2

Tập chậm có lợi cho việc hít thở sâu vào bụng, tức hô hấp sâu, khí trầm đan điền. Trong “Thái cực quyền thuyết thập yếu” của Dương Trừng Phủ  nói rõ: “Thái cực quyền lấy tĩnh chế động, tuy động mà tĩnh, luyện càng chậm càng tốt, chậm đến mức thở sâu, khí trầm đan điền.” Tại “Tân biên Thái cực quyền toàn thư” ở trang 137 có nhiều ý kiến bất đồng về việc hô hấp trong Thái cực quyền. Người luyện Thái cực quyền có các cách luyện khác nhau, có chủ trương cần ý thức khí trầm đan điền, có chủ trương ý thủ đan điền, có chủ trương hô hấp tự nhiên, lại có chủ trương như có như không. Kinh nghiệm của bản thân tôi là thở tự nhiên sẽ tốt hơn khi bắt đầu tập luyện. Sau khi thành thạo các động tác, khi bạn có thể tập quyền từ từ và đều, bạn có thể thở từ thở tự nhiên đến thở sâu vào bụng, thở tới đan điền, như có như không, toàn thân có cảm giác có nội khí sung mãn khắp nơi. Việc cơ thể và chân tay phát nhiệt, tê, trướng khí, kiến bò, v.v … đều là những cảm giác bình thường khi luyện tập.

3

Tập chậm có lợi trong việc làm rõ hư thực, ổn định hạ bàn. Dương Trừng Phủ nhấn mạnh rằng “Thái cực quyền thuật có ý nghĩa hàng đầu trong việc làm rõ hư thực”, “phân rõ được hư thực  thì sau đó chuyển động khinh linh không phí lực; Nếu không phân rõ thì bộ pháp trùng trệ, tự lập bất ổn”.

Kinh nghiệm của tôi là nếu lấy trung định phóng tùng làm bước đầu tiên để nhập môn thì hạ bàn công phu chính là bước thứ hai. Trên dưới thống nhất, chân đứng tấn âm dương, lấy cơ sở là hạ bàn công phu, lầu cao vạn trượng cũng đứng lên từ mặt đất. Nếu như cơ sở không vững, thì như lầu cao gặp gió sẽ đổ. Vậy làm thê nào có thể luyện tốt hạ bàn?

Tôi đã tự biên ra một khẩu quyết:“lưỡng nhãn bình thị tĩnh tâm thân, đề đỉnh điếu đương yêu khố trầm, thực thối chi sanh ổn như trụ, hư thối mại bộ tài khinh linh.” Tất cả những người học quyền với tôi, tôi đều sử dụng khẩu quyết này để giúp họ dễ nhớ. Khi luyện quyền tiến thoái bằng cách chuyển trọng tâm, toàn thân giống như ngồi trên một chân và ra quyền, chuyển động của trọng tâm là chậm và đều. Phân rõ hư thực thì chân trụ sẽ ngày càng trầm ổn, còn chân kia sẽ ngày càng khinh linh. Nếu như bạn có thể cảm nhận mỗi một động tác đều là một thế trang công, thì đã đạt đến hiệu quả lý tưởng của việc luyện quyền và luyện công đồng thời. Thái cực quyền bộ pháp như mèo đi, vận động như kéo tơ, chính là thể hiện ra từ việc chuyển động chậm và đều của trọng tâm và phân rõ hư thực.

4

Tập chậm có lợi ích cho kình lực hoàn chỉnh tới vòng eo và tay chân. Dương Chấn Cơ danh gia Thái cực quyền Dương thức nhấn mạnh, Thái cực quyền lấy việc luyện hông eo làm chủ, “tất cả các động tác đều phải được điều khiển bởi hông eo, eo truyền, eo kéo, eo chuyển, eo quyền cước”. Ông cũng nói rằng “Tập Thái cực quyền không tập từ hông eo thì vĩnh viễn sẽ luyện bất thành”. Khi bạn đi quyền, bạn nên thư giãn toàn thân, tiến trước, lùi sau, đi sang trái/ phải, chân bạn không dùng lực, tay bạn không nên chủ động hoặc bất chợt di chuyển, bạn cần sử dụng hông eo (một số động tác lại cần sử dụng háng) để thực hiện chuyển động tròn, tức vòng tròn lớn chứa vòng tròn nhỏ, vòng tròn này nối tiếp vòng tròn kia, liên miên bất đoạn. Nếu như thực hiện động tác nhanh sẽ dễ bị bỏ qua kình lực hoàn chỉnh từ hông eo ra tứ chi. Mười lăm, mười sáu năm trước đây, mặc dù tôi nhận ra tầm quan trọng của việc luyện tập hông eo, nhưng vì không có sự hướng dẫn nên thân, cước, thủ không thể tạo thành một chỉnh thể.

Thái cực quyền “gốc rễ ở bàn chân, phát từ chân, chủ tể từ hông eo, hình từ ngón tay”. Kình lực từ tay được truyền đến từ bàn chân. Nếu như lúc tập quyền tay vọng động hoặc chủ động thì kình bị tiêu tán. Để hình thành chỉnh kình bạn cần sử dụng hông eo. Sư phụ của tôi từng nói, hông eo quản trái phải (chỉ sự chuyển động của tay sang trái, phải), tay quản trên dưới (chuyển động tay lên xuống), chân quản tiền lùi (thân thủ tiền lên, lùi về do chân tiến lui theo bước tấn). Một câu hỏi ngắn gọn và đơn giản là làm thế nào để hiệp hòa hông eo, chân và tay trong Thái cực quyền. Cảm giác luyện tập loại chỉnh kình này chỉ có thể lĩnh hội được từ việc tập chậm, nếu tập nhanh thì không thể cảm nhận được.

5

Tập chậm giúp lĩnh hội rõ quyền lý, quyền pháp rất quan trọng là “dụng ý bất dụng lực”. Dương Trừng Phủ trong “Thái cực quyền thuyết thập yếu” đã nói rất rõ: “Trong cơ thể con người có kinh lạc, như trong lòng đất có kênh lạch. Kênh lạch không bị tắc thì nước chảy, kinh lạc không bị bế thì khí thông.” “Khí huyết lưu chuyển, hàng ngày thông suốt, lưu chuyển toàn thân, không lúc nào đình trệ, luyện tập lâu dài tất sẽ đạt được chân chính nội kình.

“Bất dụng lực chính là chỉ thông qua quá trình trường kỳ luyện quyền, giảm dần chuyết lực. Đã có những bậc thầy và bạn hữu nhắc nhở tôi, đi quyền không cần quán ý (ý rất   nhiều). Tôi nghĩ, không chỉ là tạo thành hình dạng động tác, mà còn cần thống nhất về lực và ý. Ngoài ra còn có một vấn đề với dụng ý, đó là ý phải đúng độ: ý quá mạnh, vô tình sử dụng chuyết lực, ý quá yếu thì mất kình lực (ám chỉ toàn bộ lực của Thái cực quyền). Nhấn mạnh việc đi quyền cần chậm và đều, điều đó có nghĩa là tốc độ phải đều và lực cũng phải đều. Nếu tập nhanh, khó có thể nhận ra việc sử dụng đúng lực trong khi đi quyền.

6

Tập chậm có ích trong việc giúp người tập có thể tập chính xác và thấy được những thiếu sót của mình. Điều đó có nghĩa là, nếu bạn tập nhanh, không chỉ bạn khó có thể cảm thấy đúng và sai, mà bạn tập cũng không dễ nhận ra bạn đi quyền đã chính xác chưa. Cho dù hình dạng động tác của Thái cực quyền là rất quan trọng nhưng nếu tay đặt đúng vị trí thì sẽ phát kình, sai thì sẽ tiêu kình.

7

Tập chậm có lợi trong việc tu thân dưỡng tính. Trong quá khứ, vợ tôi và tôi tính khí có phần nóng nảy, và lâu ngày không thể tránh khỏi có một số xích mích. Cô ấy là một người khẩu xà tâm phật điển hình. Khi cô ấy không vui, cô ấy sẽ nói làm tổn thương người khác. Trước đây, khi tôi nghe cô ấy, tôi không thể trầm tĩnh và dễ dàng tranh luận với cô ấy. Sau một thời gian dài tập chậm Thái cực quyền, tôi hàng ngày chuyên tâm luyện tâm tĩnh thể tùng rồi có ý thức ứng dụng cho cuộc sống hàng ngày. Ngay cả khi tôi gặp rắc rối, tôi sẽ không quan tâm quá nhiều mà sẽ bình tâm suy nghĩ và xử lý hợp lý. Nhường nhịn người khác ba phần, mọi sự sẽ nhanh chóng qua đi. Bây giờ hai chúng tôi có tình cảm thân thiết hơn. Đó thực sự là: trẻ là vợ chồng, già là bạn, gia đình tam thế đồng đường hòa thuận hơn. Đây là một cảnh giới khó tiếp cận nếu tập nhanh.

8

Làm thế nào để tập chậm và chậm phù hợp? Điều này phụ thuộc vào độ tuổi, thể lực, giai đoạn tập luyện, trình độ, kỹ năng và mục đích của người tập. Một bài quyền 85 thức Dương thức có thể được tập trong 20-30 phút hoặc hơn 40 phút hoặc lâu hơn. Luyện tập chậm không chỉ làm chậm tốc độ đi quyền, mà còn chú ý đến tính liên tục, tránh gián đoạn và thay đổi tốc độ. Tuy nhiên, nếu khả năng giữ thăng bằng chưa tốt và chân chưa vững, bạn không cần phải tập chậm ngay. Bạn có thể thường xuyên tập trang công, tập di chuyển tấn pháp, và cố gắng thực hiện chuyển đổi tự nhiên từ nhanh sang chậm.

Tập Thái cực quyền chậm cũng rất có lợi cho việc kiện thân dưỡng thân, phòng bệnh và trị bệnh. Y học Trung Quốc tin rằng cơ thể con người dễ bị bệnh nếu khí huyết không được thông suốt, thông tắc bất thống, thống tắc bất thông (thông thì không đau, đau thì không thông).

Động tác Thái cực quyền nhu hoà hoãn mạn, tiết tiết quán xuyên, dĩ ý lĩnh khí, dĩ khí vận thân, có thể giúp thông kinh lạc, điều khí huyết, tốt cho sự trao đổi chất, tăng cường chức năng của các cơ quan và hệ thống khác nhau, tăng cường khả năng thích nghi với môi trường bên ngoài và kháng bệnh. Tập chậm Thái cực quyền, hông eo liên tục xoay trái và phải, có thể phát huy tác dụng xoa bóp tốt lên các cơ quan nội tạng, đặc biệt là cơ bắp được thư giãn, tâm trí an tĩnh và đại não được chăm sóc tốt.

Khi tôi còn trẻ, tôi dễ bị cảm mạo. Sau bảy mươi tuổi, cảm mạo lại ít đi. Ngay cả bị cảm phong hàn thì cũng rất dễ phục hồi, có khi tôi vào bệnh viện truyền dịch buổi sáng, chiều đã có thể tập quyền. Mười năm trước, tôi bị nhồi máu não nhẹ. Tôi bị một số rối loạn hóc môn và sau đó bị tăng sản tuyến tiền liệt. Các bác sĩ tin rằng tăng sản tuyến tiền liệt rất khó chữa nếu không phẫu thuật. Tôi cho rằng mình đã quá lớn tuổi và quyết định điều trị bằng thuốc, bổ sung bằng cách tập Thái cực quyền chậm. Các triệu chứng trên đã giảm đáng kể sau hai, ba tháng, và bây giờ cơ bản đã được chữa khỏi. Tôi đã 77 tuổi. Tôi kiên trì tập luyện quyền 3 đến 4 giờ mỗi ngày. Tôi vẫn phải làm việc nhà vài giờ một ngày. Tôi không cảm thấy mệt mỏi, ăn ngon, ngủ kỹ, đại tiểu tiện bình thường và thân thể thoải mái. Luyện tập Thái cực quyền đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của tôi, và đã hình thành vòng lặp là càng luyện càng muốn luyện thêm. Có thể thấy trước rằng việc luyện tập Thái cực quyền sẽ đồng hành cùng tôi đến hết cuộc đời.

One thought on “Tập Thái cực quyền chậm ẩn chứa sự áo diệu, sau khi đọc xong bạn sẽ thực sự hiểu.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *